De mens en de massa

Ik ben aan het lezen over “wetenschappelijke geletterdheid” (wat ze in Amerika “scientific literacy” noemen). Daar had ik allerlei hoogdravende ideeën over: wetenschap is Belangrijk, mensen moeten Weten hoe de Wereld in Elkaar zit, etc. Maar dan blijkt, natuurlijk, dat overheden andere prioriteiten hebben. Die willen een hoogopgeleide bevolking zodat ze a) kunnen verkopen dat er geld aan de space race wordt uitgegeven (ik ben bij het lezen nu halverwege de jaren zestig, weet niet of het opvalt ;) ) en b) als land technologisch competitief kunnen zijn en dus geld verdienen.

Maar als je als individu voor de keuze staat om energie te investeren in het geletterd worden zal de technologische concurrentiepositie van je land je waarschijnlijk worst wezen. “Laat ik mijn kind een scheikundedoos geven, want dat is goed voor de slagvaardigheid van de kenniseconomie!” Niet echt, he? Dat doe je omdat het leuk is, of denkt dat het voor jou persoonlijk voordelig zal zijn.

Beetje hoog open-deurgehalte, maar ik had er nog nooit zo over nagedacht.

Toen bedacht ik me, onder de douche, dat het natuurlijk voor zo goed als alles zo is. De overheid wil een gezonde bevolking, dus stimuleert stoppen met roken. Maar iemand die stopt met roken doet dat niet uit bezorgdheid om de houdbaarheid van het vaderlandsche zorgstelsel.

…en als vervolgens een groot deel, al dan niet onder invloed van die overheidsstimulering, gestopt of nooit begonnen is, krijgen we persoonlijk het idee dat zij die nog wel roken gewoon mietjes zijn en/of er zelf voor kiezen en schaffen we de boel af.

En als we dan een hoogopgeleide bevolking hebben denken de hoogopgeleide mensen die nu aan de macht zijn, met jaren studievertraging waarin ze fijn aan hun CV timmerden, dat…

Laat maar.