Bedrijfsinformatiesystemen: hoofdstuk 10

hoofdstuk 1
hoofdstuk 2
hoofdstuk 3 deel 1
hoofdstuk 3 deel 2
hoofdstuk 4
hoofdstuk 5
hoofdstuk 8
hoofdstuk 9

Kennismanagement en samenwerking

Openingscase: Advocatenkantoren willen een online omgeving voor juridische bronnen

Advocaten zoeken net als iedereen graag dingen online op en uitgevers sturen liever dingen op papier want dat verkoopt makkelijker. Ik heb even de site van Kluwer gecheckt en ondertussen bieden ze al heel wat online staan, waarvan sommige dingen € 3.565 per gebruiker per jaar kosten dus ik geloof dat ze dat ‘verdien geld aan digitale dingen’-probleempje ondertussen wel gefixt hebben.

10.1 Het kennismanagementlandschap

Kennis is macht! Nee echt. Bedrijven met veel kennis doen het beter dan bedrijven zonder kennis.

10.1.1 Belangrijke aspecten van kennis

Voor iedereen die ooit “wat is wijsheid?” heeft gevraagd, nou, dat is ‘de gezamenlijke en individuele ervaring van het toepassen van kennis op de oplossing van problemen.

Kennis is “een cognitieve, zelfs fysiologische gebeurtenis” en “kennis is kleverig” (waarmee bedoeld wordt dat je het niet per direct kan overzetten van Loonslaaf 23-A naar Loonslaaf 29-E, wat heel irritant is voor managers). Verder is kennis iets anders dan een gebouw want zowel kennis zelf als het beheren ervan is complex.

Ik ga het cynisme even 10% terugdraaien want zoals ik al hoopte is dit het interessantste hoofdstuk tot nu toe.

10.1.2 De waardeketen van kennismanagement

Kennis moet worden verworven, opgeslagen, toegankelijk gemaakt en gestructureerd. Dat klinkt allemaal weer supervanzelfsprekend maar nu ik bij een bedrijf werk dat dat écht belangrijk vindt merk ik pas hoeveel werk daarachter gaat zitten. Het Boek merkt dan ook terecht op dat je je minions moet belonen voor het toegankelijk maken van hun kennis. Kennis die je niet kan vinden is niets waard. En stimuleer ze ook om elders kennis op te doen want dat gutst allemaal je zaak binnen.

10.1.3 Typen kennismanagementsystemen

…een beetje een maffe paragraaf. Laten we met het voordeel van de twijfel zeggen ‘het domein “kennis” is heel breed’.

10.2 ondernemingsbrede kennismanagementsystemen

Oooh, 10.1.3 was meer een inleiding op de rest van het hoofdstuk, waarin we de drie typen kennismanagementsystemen (die qua doel en werking zover uit elkaar liggen dat die categorisering voor mij voelt alsof je amoebes, romanfiguren en inwoners van Nieuw-Zeeland groepeert als ‘drie typen persoonlijkheden’) verder gaan bekijken, en we beginnen met ondernemingsbrede systemen.

Ik had dit natuurlijk kunnen weten door eerst de inhoudsopgave te lezen zoals je dat leert bij Nederlands maar ik laat me graag verrassen.

Ondernemingsbrede systemen proberen te werken met drie typen kennis:

  1. formele documenten en zo (rapporten, handleidingen)
  2. semigestructureerde documenten en zo (e-mails, telefoontjes, forums)
  3. wat er in de bolletjes van je mensen zit.
10.2.1 Contentmanagementsystemen

Gestructureerde kennis is expliciete, ‘officiële’ kennis, zoals die is vastgelegd in documentatie. Semi- en ongestructureerde kennis is het geheel aan e-mails, memo’s, presentaties, en andere media waarin kennis besloten ligt maar die niet in de eerste plaats bedoeld waren om kennis mee op te slaan voor het nageslacht. (Elke docent die zegt ‘de sheets horen tot de stof’ snapt niet hoe je goede sheets maakt.)

Contentmanagementsytsemen kunnen zowel met gestructureerde als semi-gestructureerde kennis omgaan, en vaak ook nog met systemen van buiten het bedrijf, zoals externe databanken.

Belangrijk is het classificeren in nuttige categorieën zodat kennis op een praktische manier bij elkaar gevonden kan worden.

Verder bestaat Reddit en kun je je werknemers trainen via MOOC’s. Ik geloof dat ik de revisie van 2015 heb gevonden.

10.3 KEnnissystemen voor de individuele kenniswerker

Kenniswerkers hebben als verantwoordelijkheden het maken van nieuwe kennis en het zorgen dat nieuwe kennis van buiten de organisatie in komt. Kenniswerkers zijn dol op voicemail, dikke computers en googelen. Het is heel koddig om te lezen hoe de schrijvers net niet snappen hoe een techneut werkt. Maar managers aller landen, tattoeer het volgende achterstevoren op uw voorhoofd zodat u het elke ochtend in de spiegel kunt lezen:

Kenniswerkers zijn duur: het verspillen van de tijd van een kenniswerker is gewoon zonde van het geld.

Dus geef ons dikke computers en een absoluut minimum aan vergaderingen, liefs en kusjes, jullie kenniswerkers.

Noot van de redactie: omdat ik het samenvat-stadium heb verlaten en het stampen-voor-tentamen-stadium in ben gegaan eindigt hier onze reis door Het Boek. Dank voor jullie gezelschap onderweg, het heeft me zeer gesteund.

Bedrijfsinformatiesystemen: hoofdstuk 9

hoofdstuk 1
hoofdstuk 2
hoofdstuk 3 deel 1
hoofdstuk 3 deel 2
hoofdstuk 4
hoofdstuk 5
hoofdstuk 8

Als inleiding moet ik Pinterest bekijken. Volgens het boek besteden bezoekers aan Pinterest gemiddeld 80(!) minuten per sessie, dus wacht maar even niet op mij.

9.1.1 E-commerce nu

Er komt een klein dipje in 2016 (een jaar na uitgifte van deze editie van het boek) wat weer wordt gecompenseerd in 2017 om weer op stabiele groei uit te komen in 2018. Dat jullie het weten.

9.1.2 De nieuwe e-commerce: sociaal, mobiel

Waar vroeger (toen we deden alsof internet een soort tv was) de nadruk lag op aantal-mensen-dat-je-advertentie-ziet en -aantal-mensen-dat-naar-je-site-klikt is het tegenswoordigs veel belangrijker dat er op social media interactie met en over je bedrijf is, en dan natuurlijk het liefst positief.

9.1.3 Het bijzondere van e-commerce

Ik ga even een stukje letterlijk citeren. Mijn collega Niels heeft meegelezen en kan het zo nodig bevestigen: dit komt uit Het Boek. Het Boek, editie uit 2015, studieboek bij mijn informaticastudie.

Bij de traditionele handel is de markt een fysieke plek, zoals een winkel, die je bezoekt om zaken te doen. E-commerce is overal aanwezig, wat wil zeggen dat het vrijwel overal en altijd beschikbaar is. Dit maakt het mogelijk om thuis of op het werk vanachter je pc te winkelen, of zelfs vanuit je auto.

Via internet kun je ook handelen over de hele wereld!!!!!

Een TV kan geen gesprek met iemand voeren maar via een website kan dit wel!

“E-commercetechnologieen verminderen de kosten voor het verzamelen, opslaan, verwerken en communiceren van informatie.” (Jajaja, dat komt allemaal door e-commerce, iedereen weet dat een webshop het hoogst technologisch haalbare is, red.)

9.1.4 Het sleutelconcept van e-commerce: digitale makrten en digitale goederen in een wereldwijde markt

Handig: je kunt als consument via internet veel directer zaken doen, zonder tussenhandelaren. Voor de mensen die dit lastig te begrijpen vinden is er een plaatje.

Verder maakt internet het een stuk makkelijker om digitale producten te verhandelen, zoals mp3’s en e-books. Een laatste woord van profetie/wijsheid: op een dag zal internet kabeltelevisie wellicht geheel vervangen.

(Ik heb geen tv dus kan daar niet over oordelen)

9.2 E-commerce: ondernemen en technologie

Via o.a. flipit.com wordt veel recreatie en vrije tijd aangekocht.

9.2.1 Typen e-commerce

Er zijn verschillende classificaties mogelijk, bv het drietal business-to-business, business-to-consumer en consumer-to-consumer (marktplaats ed).

Je kunt aankopen die vanaf een mobiel apparaat worden gedaan m-commerce noemen, maar ik zou het niet doen.

9.2.2 Bedrijfsmodellen voor e-commerce

“Online winkels worden wel e-tailers genoemd.” Dat hadden we net met m-commerce ook al. Ik begin me echt af te vragen: wie zijn deze mensen? Is er ergens een club? Komen ze bij elkaar met een kop warme sojachoco en zeggen ze dan dingen als ‘m-commerce levert belangrijke prospects voor e-tailers’?

9.2.3 Inkomstenmodellen voor e-commerce

Manieren waarop ik geld kan verdienen aan m’n blog:

  1. Advertenties erop zetten (het reclamemodel)
  2. Dingen verkopen
  3. Abonnementen aanbieden
  4. Commissie vragen
  5. Bezoekers doorsturen naar andere sites en daar geld voor vangen

Maar weten dat jullie mee-lijden onder dit boek is mij betaling genoeg, lieve mensen.

Interactieve sessie: organisaties

Een best wel interessant stukje over Pandora, en wat consumenten wel en niet fijn vinden (liever reclame dan betalen, maar weer niet te veel reclame…). Met name het weetje dat Pandora niet meer naar de betaalde versie pusht omdat ze aan de reclames meer verdienen vind ik wel boeiend.

9.3.1 Gedragsgerichte marketing

Het volgen van kliks en ander gedrag is nuttig voor gepersonaliseerde marketing, maar heeft “helaas” ook geleid tot “privacyschendingen”. En waarom is dat een probleem? “Als consumenten het vertrouwen in internet verliezen, kopen ze misschien ook minder of helemaal niet meer online.”

We krijgen een leuk voorbeeld van ‘gepersonaliseerde homepages’ waar een man een aantal managementboeken aangeboden krijgt en een vrouw een schemerlamp, een barbie en een stropdas. Ik krijg steeds meer zin om mijn boek te personaliseren, maar dat gaat beter werken met het fysieke exemplaar en ik zit nu op m’n werk naar een scherm te kijken dus dat moet even wachten.

Er volgen wat statistieken over dat iedereen een gruwelijke hekel heeft aan gevolgd worden door ads etc. He boek heeft daar verder niets over te zeggen.

9.3.2 Sociale e-commerce en sociale-netwerkmarketing

Je bent geen individu, maar onderdeel van een netwerk: als jij enthousiast iets zegt over een merk beinvloedt dat de mensen om je heen. Inloggen met facebook is goud waard voor bedrijven, want dan weten ze ook wie je vriendjes zijn en wie er dus potentieel ook openstaat voor hun boodschap.

9.4.1 B2b e-commerce: elektronische gegevensuitwisseling

Door onderling protocollen en standaarden af te spreken kunnen bedrijven hun systemen direct informatie laten uitwisselen. Profit!

9.4.2 Nieuwe manieren voor B2B-verkoop en -inkoop

Sommige grote bedrijven hebben hun eigen ‘marktplaats’ waar hun leveranciers heen kunnen om hun waar aan te bieden. Best cool. Als die marktplaats van iemand anders is noemen we het een exchange.

9.5.1 Het mobiele platform: lokatiegerichte diensten en applicaties

Een interessant stukje voor iedereen die de afgelopen 5 jaar onder een steen heeft gewoond (ik weet wat foursquare is en ik heb geen smartphone).

Interactieve sessie: technologie

“Orbitz construeerde een mobiele website die vanaf elk webapparaat toegankelijk was.”

9.5.2 Andere mobiele diensten

Er bestaan ook apps! Van banken en zo maar ook van andere bedrijven.

9.6 De stap naar e-commerce

Wie niet twittert bestaat niet. Dat vind ik al jaren. Goed bezig, boek.

(Ik onderbreek het studeren even om me via Twitter te doen ondersteunen door de engelachtige Aisha.)

Een e-commercepresence ontwikkelen doe je zo!

duidelijk?

Poe, we zijn er weer doorheen. Samenvatting: commercie is het enige wat bestaat, privacyschendingen zijn naar als ze de commercie blokkeren.

Het volgende hoofdstuk is KENNISMANAGEMENT en daar ben ik echt heel enthousiast over. Dit wordt het hoofdstuk vol inhoud en zonder loos jargon! Ik weet het zeker!

Bedrijfsinformatiekunde: hoofdstuk 8

Previously:

hoofdstuk 1
hoofdstuk 2
hoofdstuk 3 deel 1
hoofdstuk 3 deel 2
hoofdstuk 4
hoofdstuk 5

Geen paniek als je nu denkt WAT de vorige was hoofdstuk 5 en nu zijn we bij hoofdstuk 8 we hebben toch niet een post gemist? Nee. Hoofdstuk 6 en 7 gaan over interessante dingen en daarom hebben we die al gehad bij Inleiding Informatica. Dus daarom fluks verder met

Hoofdstuk 8: Operationeel excelleren en klantintimiteit bereiken: enterprisetoepassingen

Dat was de titel.

We beginnen het hoofdstuk weer met reclame voor SAP. Gebruik SAP en gebruik het ongewijzigd. Word wat SAP wil dat je bent. Word één met SAP.
Ik ken een paar SAP-consultants die het allemaal irritant vinden als ik het niet eseepie noem maar ik raad je echt aan sap gewoon sap te noemen.
Wél nuttige tips uit deze advertorial: integreer je systemen en zorg voor een ubiquitous language, dwz, terminologie waarover iedereen het eens is. Ik was het er bv niet mee eens dat ik bij mijn vorige bedrijf een ‘resource’ genoemd werd en heb mezelf daarom verwijderd zodat de rest het er rustig over eens kon zijn.
8.1.1 wat zijn Enterprisesystemen?

Enterprisesystemen zijn geïntegreerde modules met een gezamelijke database (dat is helemaal niet per definitie een goed idee, red.), zodat over de gehele breedte van een bedrijf kan worden samengewerkt.

8.1.2 Enterprisesoftware

Enterprisesoftware is een ander woord voor enterprisesysteem.

Enterprisesoftware is ongewoon complex.

(Enterprisesoftware is op precies dezelfde manieren simpel en complex als alle andere software, red.)

“Als bedrijven de meeste winst uit hun enterprisesoftware willen halen, moeten ze de manier waarop ze werken aanpassen aan de bedrijfsprocessen bepaald door de software.” Zie hier waarom bijna iedereen een grafhekel heeft aan enterprisesoftware. In de vorige hoofdstukken was het boek zich daar bewust van, dus ik ben benieuwd wat ze hier nog over gaan melden.

8.1.3 Het belang van enterprisesystemen voor het bedrijf

Enterprisesystemen kunnen toffe dingen en zorgen voor betere informatie voor managers zodat de managers ook meer toffe dingen kunnen.

8.2.1 De supply chain

De supply chain bestaat uit alle leveranciers, leveranciers van leveranciers, etc., en afnemers/distributeurs, afnemers van afnemers, etc, van een bedrijf. Als je een groot bedrijf bent (het voorbeeld hier is Nike) zijn dat er aan beide kanten Veul.

8.2.2 Informatiebeheer en supply chain management

In een ideale wereld met een ideale supply chain hoef je op elk punt in de keten nauwelijks voorraad te houden omdat de leverancier precies op tijd met je spullen komt. Een beetje buffer is echter wel handig.

Het bullwhip-effect houdt in dat ergens achterin de supply chain een piekje ontstaat waardoor er x+1 eenheden nodig zijn ipv x. Het blokje ervoor gaat daardoor voor de zekerheid x+2 eenheden op voorraad houden, die daarvoor wil ook een buffer dus heeft er x+3, en zo leidt één piek tot een consequent veel te grote voorraad eerder in de keten. Hoe nauwkeuriger de informatievoorziening over planningen en actuele vraag, des te kleiner het bullwhip-effect.

8.2.3 Supply-chain-managementsoftware

…is software dat zorgt dat die informatievoorziening en planningen waar we het net over hadden geregeld kan worden. Dit kun je ook in 400 woorden zeggen.

Interactieve sessie: management

Creëer je eigen vraag: probeer bedrijf te zijn wat zowel pesticiden produceert waar de insectenpopulatie door gedecimeerd wordt, en bijvoerproducten voor wilde vogels die geen insecten meer kunnen vinden om te eten.

Maar daar gaat de case verder niet over. Het is wel best interessant, over dat dit bedrijf rekening houdt met de weersvoorspelling en direct communiceert met de systemen van afnemers om tijdens het verkoopseizoen van 100 dagen de voorraad in de schappen en de productie exact op peil te houden. (Hoe ze dat allemaal doen wordt helaas niet vermeld.)

8.2.5 Wereldwijde supply chains en internet

Door internet is communicatie tussen verschillende systemen en verschillende blokjes in de supply chain makkelijker. Zo kun je bv altijd precies een eenheid bijproduceren als er eentje gekocht wordt aan het eind van de keten en heb je veel minder voorraad nodig. Dit kun je ook in 800 woorden zeggen. En een plaatje!

8.2.5 Het belang van supply-chain-managementsystemen voor het bedrijf

Ik probeer echt niet te cynisch te worden, maar hier staat nog een keer wat er in de vorige vier subparagrafen ook al stond. O plus dat je meer verkoopt als je voorraad hebt wanneer de klant het wil zodat ‘ie niet naar een ander gaat.

8.3.1 Wat is customer relationship management?

Concurreren op product is steeds lastiger, dus wil je dat je klanten jou de allerliefste vinden. En dan vooral de klanten die veel bij je kopen. Dus zorg dat je weet welke van je klanten het belangrijkst zijn, en dat je van deze klanten weet wie ze zijn en wat ze willen.

8.3.2 Customer-relationship-managementsoftware

In tegenstelling tot wat je zou kunnen vermoeden gaat deze paragraaf niet over CRM maar over PRM (partner relationship management: als je vooral samenwerkt met andere bedrijven, dwz middenin de supply chain zit en niet aan het eind) en ERM (employee relationship management), om je verkopers te managen.

Sales-force-automation helpt je te focussen op de meest winstgevende klanten.

Leer dit plaatje even uit je hoofd:

Het boek gaat er trouwens telkens blind vanuit dat aanbiedingen doen aan je trouwe klanten het slimst is, maar een collega legde me laatst uit dat je ook de klanten/websitebezoekers die juist niets gaan kopen een aanbieding kunt doen, wat dan kopen ze misschien wel iets ipv niets en levert korting geven je dus geld op, terwijl als je korting geeft als iemand al zou gaan kopen het je juist geld kost. Best wel interessant. (Hij maakt een machine learning tool die helpt klanten hierop in te delen.)

8.3.3 Operationele en analytische CRM

Je kunt bovenstaande toepassingen in twee soorten indelen.

8.3.4 Het belang van customer-relationship-managementsystemen voor het bedrijf

Net als de voorgaande ‘het belang van’-subparagrafen is dit een herhaling van de paragraaf.

Interactieve sessie: organisatie

Gebruik SAP voor alles.

8.4.1 Problemen bij enterprisetoepassingen

Zoals ik al hoopte besteedt het boek een beetje aandacht aan de implementatieproblemen voor standaard enterprisesoftware, maar het gaat helaas niet verder dan opmerken dat er training en ‘fundamentele veranderingen in hoe het bedrijf opereert’ nodig zijn. En het merkt op dat in 66% van de gevallen (twee van de drie, dus) het nieuwe systeem 50% of minder opleverde dan verwacht! wat een ellende – waar moet dit heen

8.4.2 Volgende-generatie-enterprisetoepassingen

Enterprise, the next generation? U heeft mijn interesse!

O helaas, het gaat erover dat de veschillende enterprisesystemen tegenwoordig ook onderling gekoppeld worden. En je kunt integreren met sociale media, zowel voor communicatie als analyse. Superhip!

Morgen wordt het nog hipper, want hoofdstuk 9 gaat over “e-commerce”.

 

 

Bedrijfsinformatiesystemen: hoofdstuk 5

Dit hoofdstuk is TECHNISCH dat kun je zien aan het PLAATJE

Afbeeldingsresultaat voor analisis y diseño de base de datos

hoofdstuk 1
hoofdstuk 2
hoofdstuk 3 deel 1
hoofdstuk 3 deel 2
hoofdstuk 4

Openingscase

Wees SAP, en als dat niet kan, gebruik dan SAP. En sla je gegevens niet op 294857 plekken op (dat is wel echt een goede tip).

Par 5.1 Het ordenen van bestanden in een traditionele bestandsomgeving

We krijgen uitgelegd wat eet bit, byte, veld, record, bestand, database, entiteit en attribuut zijn.

Wist ik al.

Par 5.1.2 Problemen met een traditionele bestandsomgeving

Gegevens dubbel en/of op 294857 opslaan is om verschillende redenen geen goed idee.

Par 5.2 De databasebenadering

Yada yada yada tupels sql primaire sleutels entiteiten relaties (deze paragraaf hoeven we niet te bestuderen want Dat Weten We Al, hoera)

Par 5.3 Databases gebruiken voor verbetering van de bedrijfsprestatie en de besluitvorming
Par 5.3.1 De uitdaging van Big Data

buzzzzzzword!
Ongestructureerde data past niet in relationele databases. “Tweederde van de bedrijven verwacht dat big data voor hun organisatie in 2017 pure noodzaak is.”

“Interessant genoeg” zien IT’ers big data vooral als weg tot meer en betere informatie, en managers zien het als middel voor het verwezenlijken van zakelijke doelen. en we zijn allemaal verbaasd

Par 5.3.2 Infrastructuur voor business intelligence

Er zijn diverse tools.

Par 5.3.3 Datawarehouses en data marts

Een datawarehouse is een database die huidge en historische gegevens opslaat die potentieel interessant zijn voor managers in een organisatie. Als je deze definitie volgt onderscheid dat zich in zeer weinig van elke andere databsase. Maar het gaat erom dat de gegevens niet voor operationele doeleinden worden gebruikt, maar alleen voor analyse en planning.

Par 5.3.4 IN-memory computing

Is sneller.

In de volgende interactieve sessie leren we nogmaals dat SAP het antwoord op al je hopen en dromen is.

Par 5.3.5 Analytische tools: relaties, patronen en trends

Een van de onderwerpen die dit prachtige boek uitgebreid uitlicht is sentimentsanalyse, het geautomatiseerd analyseren van teksten om het gevoel van de schrijver te achterhalen, zodat je zonder elke reactie te hoeven lezen kan reageren op ontevreden klanten. Ga ik ook maar eens voor mijn blog aanzetten. Verder zijn er nog veel meer technieken om in big data rond te prutten maar die zal ik niet allemaal overtypen.

Par 5.3.6 Databases en het web

Achter webpagina’s zit vaak ook een database. Dat is handig, want dan kun je zelf dingen opzoeken ipv dat je iemand moet bellen.

Par. 5.4 Databronnen managen
Par 5.4.1 Een informatiebeleid instellen

Informatie is belangrijk, dus denk erover na hoe je ermee omgaat. Een regel dat alleen personeelszaken je salaris aan mag passen in het systeem is best nuttig bv.

Par 5.4.2 GEgevenskwaliteit garanderen

Namens alle datamigratiespecialisten overal ter wereld: DOE DIT

We sluiten het hoofdstuk af met anderhalve pagina over hoe een bedrijf zichzelf redde met… SAP. Wees SAP of gebruik het.

Nou, dat viel allemaal reuze mee!

Bedrijfsinformatiesystemen, hoofdstuk 4

hoofdstuk 1
hoofdstuk 2
hoofdstuk 3 deel 1
hoofdstuk 3 deel 2

Dit hoofdstuk gaat over ethiek en is in het Engels, want het is niet opgenomen in de Nederlandse vertaling van het boek. (Nederlandse managers hebben immers geen ethiek nodig.) Het komt dus niet overeen met het ‘echte’ hoofdstuk 4 in het boek, waarin oa wordt uitgelegd wat een softwarepakket is.

Content pirates sail the web

Dat is de titel van de openingscase. “Digitale technologie creëert nieuwe kansen om de wet te breken” en “technologie is een tweesnijdend zwaard”. Deze case “illustreert een ethisch dilemma” want je ziet twee sets belangen: die van mensen die geld willen voor hun intellectueel eigendom en die van mensen die vinden dat “internet de vrije uitwisseling van content en ideeën moet faciliteren”. Wat hier nou ethisch aan is weet ik niet, want volgens mij kan hier iedereen z’n zin krijgen zonder inbreuk op de rechten van de ander, alleen is het makkelijker voor de industrie om het met inbreuk te doen. Maar goed. Als manager, zegt mijn boek, moet ik ethische dilemma’s kunnen afwegen.

Par 4.1 What ethical, social, and political issues are raised by information systems?

“In the past 10 years, we have witnessed, arguably, one of the most ethically challenging periods for U.S. and global business.” Dit is mooi vaag geformuleerd zodat ik niet een wenkbrauw hoef op te trekken re: slavernij, de VOC, sweat shops, de vernietiging van het regenwoud, het afzinken van olieplatforms, kinderarbeid en andere dingen die een tikje onethischer zijn dan het manipuleren van de LIBOR-rente.

Dit hoofdstuk over het belang van ethiek vervolgt met “tegenwoordig krijgen managers veel hogere straffen voor dit soort shit en zijn bedrijven ook minder geneigd voor je verdediging te betalen EN DAAROM is het belangrijker dat ooit dat je zelf beslist wat ethisch gedrag is.

Er volgt een lijstje ‘ethische tekortkomingen’ (misdrijven) waarbij alleen iemand met een Indiase naam bij naam wordt genoemd maar dat is vast toeval in een hoofdstuk over ethiek.

“Informatiesystemen werpen nieuwe ethische vragen op voor zowel individuen als gemeenschappen, omdat ze nieuwe gelegenheden voor grote sociale veranderingen bieden, en dus een bedreiging vormen voor bestaande verdelingen van macht, geld, rechten en verplichtingen.”

Ik wil graag weer even terugkomen op mijn vermoeden uit hoofdstuk 1 of 2 dat dit boek ons onderbewust wil voorbereiden op de Marxistische revolutie.

Het boek noemt het valide punt dat het moeilijk is bij het misbruik van informatiesystemen vast te stellen waar de verantwoordelijkheid ligt. Als programmeur word ik ook geacht dat altijd in beeld te houden en dat is vet moeilijk.

A model for thinking about ethical, social, and political issues

Mooie gedachte: ‘normaal’ is onze samenleving een combinatie van kleine (gezin) tot grote (in dit geval, een heel land) gemeenschappen waarvan iedereen het min of meer eens is over wat er onder welke omstandigheden van je verwacht wordt en er bestaat een hecht netwerk van afspraken van de regels van je ouders tot de wetten van het land, die grotendeels met elkaar in overeenstemming zijn.

Als er een vernieuwing als het internet de samenleving in plonst duurt het jaren tot iedereen er over uit is hoe we daar het beste mee om kunnen gaan, maar ondertussen moet er wel gehandeld worden.

five moral dimensions of the information age
  1. Informatierechten en -verplichtingen
  2. Eigendomsrechten en -verplichtingen
  3. Verantwoordelijkheid en controle
  4. Kwaliteit van systemen
  5. Kwaliteit van leven
Key technology trends that raise ethical issues

“Ethical issues long preceded information technology” oh
We zijn steeds afhankelijker van informatietechnologie oh
“Advanced storaged solutions have made the routine violation of individual privacy both cheap and effective” waar, interessant, zullen we het hier verder over hebben,  o nee nou misschien later

Een stukje over profiling MENSEN GEBRUIK EEN ADBLOCKER EN KNIP JE CREDITCARD DOOR serieus, gegeven dat dit boek uit de steentijd komt, het is echt eng hoor.

Okee we worden nog een stukje enger: nonobvious relationship awareness combineert gegevens in real time zodat als je bij de balie op Schiphol een ticket koopt en daarbij een telefoonnummer opgeeft dat van een terrorist is ze je eruit kunnen pikken voor je bij de gate bent. “This technology is considered a valuable tool for homeland security but does have privacy implications because it can provide such a detailed picture of the activties and associations of a single individual.”

Gedachte-experiment: wat als Trump niet zo incompetent was?

Interactive session; management: monitoring in the workplace

Je werkgever mag al je toetsaanslagen en alles wat je doet met je computer registreren als het maar van tevoren netjes gemeld wordt.

Er volgen vier vragen die niets met de case te maken hebben. Ik ben licht verward.

Par 4.2 What specific principles for conduct can be used to guide ethical decisions?

Verantwoordelijkheid is het accepteren van de consequenties van je acties.
Toerekeningsvatbaarheid is een eigenschap van systemen waardoor een verantwoordelijke kan worden gevonden.
Wettelijke aansprakelijkheid betekent dat je juridisch verantwoordelijk bent.

Informatiesystemen zijn zelf geen ethische actoren, dus in alles moet worden vastgesteld welke mensen (individuen of groepen) de verantwoordelijkheid dragen. (Goed nieuws: instituten, organisaties en managers dragen die verantwoordelijk volgens dit boek. Ik ben dus veilig.)

Ethische analyse
  1. Wie, wat, waar, wanneer en hoe?
  2. Vind de hogere waarden (bv: eigendomsrechten vs toegang tot informatie)
  3. Identificeer de belanghebbenden.
  4. Maak een lijst van alle opties
  5. Maak een lijst van consequenties – shoutout naar de categorische imperatief! (al zeggen ze het er niet bij) Dat is leuk, op de zondagochtend.
Candidate ethical principles

Het boek levert een paar kandidaat morele principes, voor wie ze zelf nog niet heeft (het is een boek voor managers).

  1. Wat gij niet wilt dat u geschiedt, doe dat ook een ander niet.
  2. nog een keer de categorische imperatief is het al kerst ofzo
  3. De slippery slope (te ontwijken)
  4. Het utilitair principe, met als belangrijke aantekening: “this rule assumes you can prioritize values in a rank order and understand the consequences of various courses of action.” Dat mogen sommige mensen zich wel aantrekken.
  5. Het vermijd-het-risico-principe. Kies de oplossing met minder risico op catastrofe.
  6. De ‘ethische geen-gratis-lunch’-regel, dwz alles wat voor jou waarde heeft moet jij compenseren voor iemand anders.

Zelf ben ik voor het principe van ‘netto minimale ellende’, wat betekent dat ik de dingen doe die mijn huisgenoot stom vindt en vice versa, en gelukkig hebben we nu ook een hulp dus wordt het fornuis ook af en toe schoongemaakt.

Professional codes of conduct

Beroepsverenigingen hebben vaak hun eigen ethische codes. Gelukkig maar!

We switchen naar het werkboek (van de OU, dus niet van deze schrijvers) voor een stukje over duurzaamheid. Ik vond dit hoofdstuk tot nu toe het minst nietszeggend, en de spullen van de OU zelf zijn meestal prima. Hebben we een omslagpunt bereikt?